Greyzone Zebra

EN –

The artistic research group, today called Greyzone Zebra, was realized by a collective of artists, teachers, curators and researchers. It all started in February 2016 from an urgent desire to arrange places and moments for reflection on the colonial past. The initiative got this time-space in a one-week-workshop in l’erg/école de recherche graphique (Brussels, Belgium) in october 2016, open to students ands non-students. During this first week, the group started practicing the methodology of the note taking practice by Anna Seiderer and Alexander Schellow, a methodology they published about in Critical Arts in 2017. Having initially worked in collaboration with the Cinematek (Brussels) on films produced by organs of the Belgium colonial government for the purposes of political propaganda, missionaries for evangelization purposes and images made by researchers on scientific missions, the group now mainly focuses on family film footage recorded on 9.5mm, 16mm and 8mm within the same period. The interest of this unknown and widely inaccessible film production lies in a certain spontaneity of its gesture. Realized aside from the propaganda used by the colonial states, these images of private archives make it possible to shift our gaze away from the discourse imposed by the official ideology.

Those films are inscriptions of both – the underlying ideologies of propaganda respectively its reproduced structures of image architectures and the different motivation of the home movie: to serve as a score for remembering (and forgetting) in a closed collective of the family and friends – a rather small collective that shares a certain contextual knowledge. Thus the narrative can be much more fragmented and porous. It is particularly by the friction of those two aspects, namely by the (mostly subconscious) contamination of the « official language“, that those films can become documents of a sort of unwilling or at least mostly unintended subversion – when they trace a gradual loss of foreignness for example or by performing a certain playfulness (the game of exchanging roles with the servant for example), but also and centrally through what is « not » shown in those images. It is here in certain cases, in this tension, where we can observe the opening of gaps within the hermetic systematic of the objectivization of the other.

Although the Greyzone Zebra collective is a tight group, it does not consider itself closed. A few more members are wished for.

 

NL –

De artistieke onderzoeksgroep Greyzone Zebra is opgericht door een collectief van kunstenaars, docenten, curatoren en onderzoekers. Het begon in februari 2016 vanuit de dringende wens om plaatsen en momenten van reflectie over het koloniale verleden te creëren. Het initiatief kreeg deze tijd-ruimte tijdens een workshop van een week in l’erg/école de recherche graphique (Brussel, België) in oktober 2016, open voor studenten en niet-studenten. Tijdens deze eerste week begon de groep de methodologie van de notitiepraktijk van Anna Seiderer en Alexander Schellow te beoefenen, een methodologie waarover zij in 2017 publiceerden in Critical Arts. Aanvankelijk werd, in samenwerking met Cinematek (Brussel), naar films gekeken die geproduceerd werden door organen van de Belgische koloniale regering met het oog op politieke propaganda, missionarissen voor evangelisatiedoeleinden en beelden gemaakt door onderzoekers op wetenschappelijke missies, maar nu richt de groep zich vooral op familiefilmbeelden opgenomen op 9,5mm, 16mm en 8mm binnen dezelfde periode. Het belang van deze onbekende en breed ontoegankelijke filmproductie ligt in een zekere spontaniteit van het gebaar. Afgezien van de propaganda van de koloniale staten maken deze beelden van particuliere archieven het mogelijk om onze blik te verleggen van het discours dat door de officiële ideologie wordt opgelegd.

Die films zijn inscripties van beide – de onderliggende ideologieën van propaganda respectievelijk de gereproduceerde structuren van beeldarchitectuur en de verschillende drijfveren van de thuisfilm: om te dienen als een partituur voor het herinneren (en vergeten) in een gesloten collectief van familie en vrienden – een vrij klein collectief dat een bepaalde contextuele kennis deelt. Het verhaal kan dus veel gefragmenteerder en poreuzer zijn. Het is vooral door de wrijving van die twee aspecten, namelijk door de (meestal onbewuste) besmetting van de « officiële taal », dat die films documenten kunnen worden van een soort van onwil of in ieder geval meestal onbedoelde subversie – wanneer ze bijvoorbeeld een geleidelijk verlies van vreemdheid opsporen of door het uitvoeren van een bepaalde speelsheid (het spel van het uitwisselen van rollen met de dienaar bijvoorbeeld), maar ook en centraal door wat « niet » in die beelden wordt getoond. Het is hier in bepaalde gevallen, in deze spanning, waar we de opening van gaten binnen de hermetische systematiek van de objectivering van de ander kunnen waarnemen.

Hoewel het Greyzone Zebra collectief een hechte groep is, beschouwt het zichzelf niet als gesloten. Bijkomende leden zijn gewenst.

 

FR –

Le projet de recherche artistique Greyzone Zebra est porté par un collectif d’artistes, d’enseignants, de curateurs et de chercheurs constitué en février 2016.

Greyzone Zebra est né du désir pressant d’aménager des lieux et des temps de réflexion sur le passé colonial en se penchant sur les films réalisés de la fin du XIXème siècle aux premières heures d’indépendance dans les anciennes colonies des puissances européennes. Ayant initialement travaillé sur les films commandités par les gouvernements coloniaux à des fins de propagande politique, par des missionnaires à des fins d’évangélisation et par des chercheurs dans le cadre de missions scientifiques, le collectif se penche désormais sur les films de familles tournés en pellicule. L’intérêt de cette production cinématographique méconnue réside dans la spontanéité de son geste. Bien que ces images d’archives privées soient exemptes de la propagande volontariste utilisée par les états coloniaux elles en conservent néanmoins la trace. Leur caractère privé permet de décentrer nos regards du discours imposé par l’idéologie officielle et nous offre des lectures singulières et intimes de l’Histoire. Les films de famille  constituent à ce titre un matériau de recherche précieux pour repenser et nuancer notre perception des rouages et des transformations de l’histoire coloniale.

Les pratiques artistiques que nous développons autour de ces archives familiales nous permettent d’engager une réflexion collective sur les processus de remémoration et d’oubli qu’elles cristallisent et génèrent aujourd’hui.

Le projet est articulé sur trois axes :

1.  Les projections-performances qui permettent d’explorer la performativité du visionnage collectif et contemporain de ces images à partir de pratiques de notation.
2. Des workshops au cours desquels les artistes développent des gestes (lectures, dessins, performances, installations etc.) à partir desquelles travailler et réécrire ces images.
3. La constitution d’une archive qui comprend la collecte, la numérisation et la conservation de ces films.

 

Members of the Greyzone Zebra collective are :

Leïla Burnotte, Miléna Desse, Arthur Gillet, Sandra Heremans,  Maxime Jean-Baptiste, Nelson Makengo, Fred Mutombo, Alexander Schellow, Anna Seiderer  and Antje Van Wichelen